Տնտեսություն
«Գների թանկացումով հաճախորդ են կորցնում, բայց ստիպված են թանկացնել»,- ինչու է աճում գները
22.11.2020
Վրաստանի ազգային վիճակագրության գործակալության տվյալների համաձայն, 2020-ի հոկտեմբերին, նախորդ ամսվա համեմատ, գնաճի մակարդակը կազմել է 0,8 տոկոս, որի պատճառով երկրում ապրանքը թանկացել է: Մասնագետները հուսալի կանխատեսում անել չեն կարող: Նրանց խոսքով,լարին կշարունակի արժեզրկվել արտարժույթների նկատմամբ, ինչը կհանգեցնի ներմուծվող բոլոր ապրանքների բարձր գների:
Geostat– ը հաշվարկել է, որ հոկտեմբերին, մեկ ամսվա ընթացքում հնդկացորենն 76% -ով, սխտորը ՝ 27% -ով, լոբին ՝ 26% -ով, իսկ արեւածաղկի յուղը 25% -ով թանկացել են: Երկրում գնաճն այսքանով չի ավարտվել, խմիչքների, տրանսպորտի և այլ ծառայությունների գները նույնպես աճել են:
Սննդի հետ մեկտեղ, հատկապես ծանր էր բնակչության համար դեղերի գնի բարձրացումը: Ախալցիխեում ասում են, որ ապրուսեն էլ ավելի դժվարացավ կորոնավիրուսի համաճարակի պայմաններում: Տեղացիներն ասում եմ, որ այս ընթացքում դժվարությունը զգալի է դարձել, քանի որ նվազել է եկամուտը:
Խանութներում հաճախորդների քանակը նվազել է: Առևտրական օբյեկտների սեփականատերերը բողոքում են, որ օրեկան առևտուրը նշանակալիորեն կրճատվել է:
«Հիմնականում, թանկացել է ձեթը: Գրեթե 20%-ով ավելացել է: Թանկացել է բանջարեղենը, կոնֆետը: Գրեթե 30%-ով սնունդը թանկացել է: Օրեկան 1-2 մարդ եթե գա խանութ, լավ կլինի: Երկու ամիս շարունակ օրեկան աշխատում էինք 150 լարի, իսկ հիմա միայն 25 լարի, այն էլ հազիվ»,- բողոքում է Ռեզո Դուրգլիշվիլին:
Վրացական շուկան լի է հիմնականում ներմուծված արտադրանքով, ինչը նշանակում է, որ ընկերությունը ստիպված է արտերկրում դոլարով գնված սնունդը Վրաստանում վաճառել արտասահմանյան փոխարժեքով: Այս պատճառով, լարիի արժեզրկման ուղիղ համամասնությամբ, թանկանում է նաև սննդամթերքը: Մասնագետներն այսպես են բացատրում թանկացումը, բայց բացի այդ, թանկ կյանքի վրա ազդում են նաև այլ գործոններ:
«Գները կայուն աճում են, բայց գլխավորն այն է, որ այդ աճը հնարավորինս կարգավորված ու շարունակական լինի, ոչ թե հանկարծակի, որպեսզի բնակչությունը միանգամից բարդ իրավիճակում չհայտնվի: «Եթե երկրում առկա են ներքին անկարգություններ, ելույթներ, ապա անհնար է դանդաղեցնել այս գործընթացը»,- ասում է տնտեսագետ՝ Ռոին Թաթեշվիլին:
Տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող քաղաքացիներին այս փուլում պետությունը առաջարկում է կոմունալ վճարումներ: Այնուամենայնիվ, սուբսիդավորման պայմաններից ելնելով, ոչ բոլորը կարող են օգտվել նպաստներից: Վրաստանի էներգետիկայի և ջրամատակարարման ազգային հանձնաժողովի համաձայն, կոմունալ ծառայությունների էլեկտրաէներգիայի արտոնությունների ծրագրից կօգտվեն 1,2 միլիոն, իսկ 650 000 բաժանորդներ՝ բնական գազի սուբսիդավորումից:
«Մենք համարում ենք, որ սա ամենաարդար փաթեթներից մեկն է: Անկախ նրանից, թե անձը զբաղված է, ժամանակավորապես գործազուրկ կամ ինքնազբաղ, բոլորին հավասար վերաբերմունք է ցուցաբերվում: Սա շատ օգտակար կլինի բնակչության համար, քանի որ ամենածանր բեռներից մեկը հենց կոմունալ վճարումներն են, իսկ կառավարության որոշումից հետո ժամանակավորապես կկարողանան գումար խնայել»,- հայտարարում է էկոնոմիկայի նախարար՝ Նատիա Թուռնավան:
Լարին արժեզրկվում է, ինքնաբերաբար թանկանում է ապրանքը: Սրան է միանում նաև սեզոնային մթնոլորտը, որը նույնպես աջակցում է գների թանկացմանը:
«Առջևում բարդ ձմեռ է սպասվում: Ովքեր կարողացան պահպանել աշխատավայրերը, եկամուտը նույնն է, ուղղակի ծախսերը շատ են»,- հայտարարում է Վրաստանի առաքման ծառայողության ասոցիացիայի ղեկավարը: Իվա Ճղոնիան բացասական սպասումներ ունի գների հետ կապված:
«Բիզնես ոլորտը հաճախորդներին կորցնում է բարձր գներով, քանի որ գնողունակությունը բավականին ցածր է: Այդ պատճառով բիզնեսը հանգիստ է մոտենում գների բարձրացման հարցին: Գների փոփոխությունը տեղի է ունենում ծայրահեղ դեպքերում: Տնտեսական իրավիճակն այնքան բարդ է, վերջին տարիներին փոքր և միջին ընկերություններն անցել են ինքնաբավության, այլ ոչ թե շահութաբեր գործունեության»:
Թե ինչպես է կառավարությունը մտադիր պահպանել առաջնային սպառման ապրանքների և դեղերի գները, անհայտ է: Կառավարության տնտեսական խումբը դեռ ծրագիր չի ներկայացրել: Փորձագետների կարծիքով, համաճարակի սկզբում իրականացված նախագիծը, որը սուբսիդավորում է ինը տեսակի սնունդ, անարդյունավետ է: Կառավարությունը ստիպված կլինի գտնել այլ ելք:
Հրապարակվել է Վրաստանի Բաց հասարակության հիմնադրամների և Վրացական ռազմավարության ու զարգացման կենտրոնի (GCSD) ֆինանսական աջակցությամբ:Հեղինակի / հեղինակների կողմից տեղեկատվական նյութում հայտնված կարծիքը չի կարող արտացոլել հիմնադրամի և կենտրոնի դիրքորոշումը: Ըստ այդմ, «Բաց հասարակության հիմնադրամը» և «Վրացական ռազմավարության և զարգացման կենտրոնը» պատասխանատու չեն նյութի բովանդակության համար
Geostat– ը հաշվարկել է, որ հոկտեմբերին, մեկ ամսվա ընթացքում հնդկացորենն 76% -ով, սխտորը ՝ 27% -ով, լոբին ՝ 26% -ով, իսկ արեւածաղկի յուղը 25% -ով թանկացել են: Երկրում գնաճն այսքանով չի ավարտվել, խմիչքների, տրանսպորտի և այլ ծառայությունների գները նույնպես աճել են:
Սննդի հետ մեկտեղ, հատկապես ծանր էր բնակչության համար դեղերի գնի բարձրացումը: Ախալցիխեում ասում են, որ ապրուսեն էլ ավելի դժվարացավ կորոնավիրուսի համաճարակի պայմաններում: Տեղացիներն ասում եմ, որ այս ընթացքում դժվարությունը զգալի է դարձել, քանի որ նվազել է եկամուտը:
Խանութներում հաճախորդների քանակը նվազել է: Առևտրական օբյեկտների սեփականատերերը բողոքում են, որ օրեկան առևտուրը նշանակալիորեն կրճատվել է:
«Հիմնականում, թանկացել է ձեթը: Գրեթե 20%-ով ավելացել է: Թանկացել է բանջարեղենը, կոնֆետը: Գրեթե 30%-ով սնունդը թանկացել է: Օրեկան 1-2 մարդ եթե գա խանութ, լավ կլինի: Երկու ամիս շարունակ օրեկան աշխատում էինք 150 լարի, իսկ հիմա միայն 25 լարի, այն էլ հազիվ»,- բողոքում է Ռեզո Դուրգլիշվիլին:
Վրացական շուկան լի է հիմնականում ներմուծված արտադրանքով, ինչը նշանակում է, որ ընկերությունը ստիպված է արտերկրում դոլարով գնված սնունդը Վրաստանում վաճառել արտասահմանյան փոխարժեքով: Այս պատճառով, լարիի արժեզրկման ուղիղ համամասնությամբ, թանկանում է նաև սննդամթերքը: Մասնագետներն այսպես են բացատրում թանկացումը, բայց բացի այդ, թանկ կյանքի վրա ազդում են նաև այլ գործոններ:
«Գները կայուն աճում են, բայց գլխավորն այն է, որ այդ աճը հնարավորինս կարգավորված ու շարունակական լինի, ոչ թե հանկարծակի, որպեսզի բնակչությունը միանգամից բարդ իրավիճակում չհայտնվի: «Եթե երկրում առկա են ներքին անկարգություններ, ելույթներ, ապա անհնար է դանդաղեցնել այս գործընթացը»,- ասում է տնտեսագետ՝ Ռոին Թաթեշվիլին:
Տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող քաղաքացիներին այս փուլում պետությունը առաջարկում է կոմունալ վճարումներ: Այնուամենայնիվ, սուբսիդավորման պայմաններից ելնելով, ոչ բոլորը կարող են օգտվել նպաստներից: Վրաստանի էներգետիկայի և ջրամատակարարման ազգային հանձնաժողովի համաձայն, կոմունալ ծառայությունների էլեկտրաէներգիայի արտոնությունների ծրագրից կօգտվեն 1,2 միլիոն, իսկ 650 000 բաժանորդներ՝ բնական գազի սուբսիդավորումից:
«Մենք համարում ենք, որ սա ամենաարդար փաթեթներից մեկն է: Անկախ նրանից, թե անձը զբաղված է, ժամանակավորապես գործազուրկ կամ ինքնազբաղ, բոլորին հավասար վերաբերմունք է ցուցաբերվում: Սա շատ օգտակար կլինի բնակչության համար, քանի որ ամենածանր բեռներից մեկը հենց կոմունալ վճարումներն են, իսկ կառավարության որոշումից հետո ժամանակավորապես կկարողանան գումար խնայել»,- հայտարարում է էկոնոմիկայի նախարար՝ Նատիա Թուռնավան:
Լարին արժեզրկվում է, ինքնաբերաբար թանկանում է ապրանքը: Սրան է միանում նաև սեզոնային մթնոլորտը, որը նույնպես աջակցում է գների թանկացմանը:
«Առջևում բարդ ձմեռ է սպասվում: Ովքեր կարողացան պահպանել աշխատավայրերը, եկամուտը նույնն է, ուղղակի ծախսերը շատ են»,- հայտարարում է Վրաստանի առաքման ծառայողության ասոցիացիայի ղեկավարը: Իվա Ճղոնիան բացասական սպասումներ ունի գների հետ կապված:
«Բիզնես ոլորտը հաճախորդներին կորցնում է բարձր գներով, քանի որ գնողունակությունը բավականին ցածր է: Այդ պատճառով բիզնեսը հանգիստ է մոտենում գների բարձրացման հարցին: Գների փոփոխությունը տեղի է ունենում ծայրահեղ դեպքերում: Տնտեսական իրավիճակն այնքան բարդ է, վերջին տարիներին փոքր և միջին ընկերություններն անցել են ինքնաբավության, այլ ոչ թե շահութաբեր գործունեության»:
Թե ինչպես է կառավարությունը մտադիր պահպանել առաջնային սպառման ապրանքների և դեղերի գները, անհայտ է: Կառավարության տնտեսական խումբը դեռ ծրագիր չի ներկայացրել: Փորձագետների կարծիքով, համաճարակի սկզբում իրականացված նախագիծը, որը սուբսիդավորում է ինը տեսակի սնունդ, անարդյունավետ է: Կառավարությունը ստիպված կլինի գտնել այլ ելք:
Հրապարակվել է Վրաստանի Բաց հասարակության հիմնադրամների և Վրացական ռազմավարության ու զարգացման կենտրոնի (GCSD) ֆինանսական աջակցությամբ:Հեղինակի / հեղինակների կողմից տեղեկատվական նյութում հայտնված կարծիքը չի կարող արտացոլել հիմնադրամի և կենտրոնի դիրքորոշումը: Ըստ այդմ, «Բաց հասարակության հիմնադրամը» և «Վրացական ռազմավարության և զարգացման կենտրոնը» պատասխանատու չեն նյութի բովանդակության համար