Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը Հռոմի ստատուտի վերաբերյալ նոր որոշում է կայացրել Պուտինի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելուց ուղիղ մեկ շաբաթ անց՝ մարտի 24-ին։ Դատարանը կանաչ լույս վառեց Հռոմի ստատուտի վավերացման վերաբերյալ: Վավերացման դեպքում Հայաստանը կմիանա Հաագայի դատարանին, որը մի քանի օր առաջ արձակեց Վլադիմիր Պուտինի կալանքի օրդեր։

Եթե ​​Վլադիմիր Պուտինը ժամանի Հռոմի ստատուտը ստորագրած երկրներից որևէ մեկը, ապա պետք է ձերբակալվի։

Հայաստանը, դեռևս 2022-ի դեկտեմբերին, գործընթաց է սկսել 1998 թվականին ստորագրված, սակայն այդպես էլ չվավերացված՝ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը հաստատելու համար։ Կանոնադրության վավերացման հարցը Սահմանադրական դատարանը քննարկելու է մարտի 24-ին և որոշելու է ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը։

2004-ի օգոստոսին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանն այս փաստաթուղթը ճանաչել էր այդ շրջանում գործող Սահմանադրությանը հակասող։ Կառավարությունը 2022-ին ևս մեկ անգամ կանոնադրությունը հաստատման ուղարկեց ՍԴ։ Արդարադատության նախարար Գրիգոր Մինասյանը կարծիք է հայտնել, որ հնարավոր է դատարանն այժմ առարկություն չունենա, քանի որ 1995-ից հետո Հայաստանի Սահմանադրությունը երկու անգամ փոփոխվել է․ «Հաշվի առնելով Սահմանադրական երկու փոփոխությունների ծավալն ու խորությունը՝ անհրաժեշտություն է առաջացել հստակեցնել, թե արդյոք կատարված սահմանադրական փոփոխությունների լույսի ներքո Սահմանադրական դատարանի դիրքորոշումը փոփոխության չի ենթարկվել»:

Կառավարությունը կրկին վերադարձել է Հռոմի կանոնադրության ճանաչման հարցին, քանի որ, ըստ այս նախագծի հիմնավորման, Հայաստանը հնարավորություն է տեսնում Ադրբեջանին պատասխանատվության կանչելու համար: 2021-ի մայիսից սկսած Ադրբեջանի զինված ուժերը ռազմական ագրեսիա են իրականացրել Հայաստանի դեմ, կատարել պատերազմական հանցագործություններ, ասված է հիմնավորման տեքստում։

Ըստ այդմ, պատասխանելով վերնագրում նշված հարցադրմանը անհրաժեշտ ենք համարում նշել, որ Հայաստան Պուտինի այցի ժամանակ Պուտինը չի կարող ձերբակալվել, քանի որ Հայաստանը չի վավերացրել Հռոմի ստատուտը։

Մարտի 17-ին Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանը (ՄՔԴ) Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և երեխաների հարցերով հանձնակատար Մարիա Լվովա-Բելովայի ձերբակալման օրդերներ է տվել։ Սա առաջին դեպքն է պատմության մեջ, երբ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամի ղեկավարի ձերբակալման օրդեր է տրվում։

Հռոմի կանոնադրությունը հիմնվել է հռոմեական ստատուտի (կանոնադրություն) հիման վրա, որն ընդունվել է Իտալիայի մայրաքաղաքում 1998 թվականին։ Դատարանը իր աշխատանքը պաշտոնապես սկսել է 2002 թվականի հուլիսի 1-ից։

Միջազգային քրեական դատարան քննում է ցեղասպանությունների, ռազմական, մարդկության դեմ հանցագործությունների դեպքերը, հետապնդում ռազմական ագրեսիայի համար պատասխանատու անձանց։

Հարավային Կովկասում դատարանի կանոնադրությունը հաստատել է միայն Վրաստանը, աշխարհում այն վավերացված է 123 պետության կողմից։