«Ժամը ցերեկվա չորսն էր։ Օչամչիրի գյուղ Արադույում էինք գտնվում։ Անպատրաստ էինք, չէինք կարծում, որ աբխազները դարանակալել են։ Սնայպերի գնդակը դիպավ Պաատային։ Նրա մահից հետո ստեղծվեց քաոսը, որից հետո սկսվեց Աբխազիայի պատերազմը»,- փոխ-գնդապետ՝ Դոն Փանչուլիձե։

27 տարի առաջ, Աբխազիայի 13-ամսյա պատերազմը սկսվեց մեսխ մարտիկ՝ Պաատա Նաթենաձեի մահից հետո։ Նրան Աբխազիա ուղարկեցին Օգոստոսի 13-ին իր 60 մարտիկների հետ։ Նրանց գլխավոր նպատակը մարտավարական օբյեկտների և երկաթգծի պաշտպանությունն էր։

«Քրեական ոստիկանության պետ՝ Բորիա Իվանովը Պաատային ասեց, թե մնա, սա շուտ չի ավարտվի, քո գործին նայիր։ Սենյակում զինվորական հագուստը հանեց և հագավ քաղաքայինը։ Երբ իջավ բակ, տեսավ գնացող փոքր տղաներին և ասեց - Ո՛չ։ Եթե ես այստեղ մնամ, և մեկին որևէ բան պատահի, չեմ կարող գնալ նրա մայրիկի մոտ և ասել, որ ես տանը նստած էի, երբ քո որդին այնտեղ զոհվեց։ Եկավ, փոխվեց և գնաց»,- Մարինա Ժուժունաձեն պատմում է, թե ինչպես է վերջին անգամ տեսել ամուսնուն։




«Օգոստոսի 13-ն էր, Թբիլիսիի կայազորի 600 աշխատակցի Աբխազիայի տարածք տարան՝ հասարակական կանոնակարգի պաշտպանության համար»,- հիշում էր ոստիկանության Փոխ-Գնդապետ Դոն Փանչուլիձեն։

«Ճանապարհ առ ճանապարհ աբխազ մարտիկների խմբակցությանն էինք հանդիպում: Մեր կողմից տեղի ունեցավ զենքի բռնագրավում և շարունակեցինք ճանապարհը»,- հիշում է Դոն Փանչուլիձեն։



Պաատա Նաթենաձեն ծնվել է 1959 թվականին քաղաք Վալեյում։ 1987 թվականին ավարտել է ՆԳՆ ոստիկանության ակադեմիան և սկսել է հետախուզական աշխատանքը։ Աբխազիա գալով, 33 տարեկան ոստիկանության մայորը տանը թողեց կնոջը և 7 տարեկան երեխային։ Ընտանիքը նրա մահվան լուրը լսել է առավոտյան ժամը 7-ին։

Աբխազիայի պատերազմի առաջին զոհի 60 տարին լրացավ այսօր՝ Հուլիսի 9-ին։ Նրա ծննդյան օրը ընտանիքի անդամները և զինակիցները հավաքվում են նախ գերեզմանի մոտ, իսկ հետո Ախալցիխեի կենտրոնական այգում՝ հայրենիքի միասնության համար զոհված մարտիկների անվան հիշատակի մոտ։


Վետերանները հուշատախտակի մոտ

Պաատա Նաթենաձեն ոստիկանության Գնդապետի կոչման թեկնածու էր, որը նրան շնորհվեց հետմահու։ Վրաստանի նախագահի հրամանով պարգևատրվեց «Զինվորական քաջության համար» մեդալով՝ Մեսխ մարտիկը ունի մեկ տղա և երեք թոռ։

1992 թվականին, Ախալցիխեի իշխանությունը որոշեց, որ «Մայր լեզու» փողոցի անունը փոխեն։

Քաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը 27 տարի է կրում է Աբխազիայի հերոսի անունը։


Նաթենաձեի փողոցի բնակչությանը և այնտեղ գտնվող օբյեկտների աշխատակիցներին հարցրեցինք, թե ո՞վ է եղել Պաատա Նաթենաձեն։ 16 տեղացիներից միայն երեքը գիտեին Աբխազիայի պատերազմի առաջին զոհի մասին։