Լուրեր
Ինչ առեւտրատնտեսական կապեր ունի Հայաստանը Ուկրաինայի հետ
Վերջին օրերի ընթացքում խորացող ռուս-ուկրաինական հակամարտությունն իր ազդեցությունը կթողնի նաև Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև փոխադարձ առևտրաշրջանառության ծավալների վրա։ Անկախացումից ի երկու երկրների միջև եղել է սերտ առևտրատնտեսական հարաբերություններ։ Հայաստանն և Ուկրաինան հանդիսանում են Անկախ պետությունների համագործակցության անդամ երկրներ, ինչը նպաստում է ազատ առևտրային հարաբերությունների զարգացմանը։
Տնտեսական իրավիճակը ամբողջությամբ փոխվեց 2014 թվականին, երբ Հայաստանն անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը, իսկ Ուկրաինան որոշեց շարունակել եվրոասոցացման ճանապարհը։ Չնայած Ռուսաստան-Ուկրաինա խորացող հակամարտությանը՝ Հայաստանը շարունակել է առևտրատնտեսական սերտ կապեր պահել ուկրաինական կողմի հետ։ Դրան, անշուշտ, նպաստել է ուկրաինահայությունը, ովքեր ակտիվ տնտեսական, քաղաքական և մշակութային ներգրավածություն ունեն Ուկրաինայում։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո և 1990-ական թվականների Արցախյան հակամարտության տարիներին հազարավոր հայաստանցիներ և ադրբեջանահայեր բնակություն հաստատեցին Ուկրաինայի արդյունաբերական և ծովափնյա քաղաքներում։ Ուկրաինայի գրեթե բոլոր խոշոր քաղաքներում հիմնվել են հայկական մշակութային ընկերություններ, եկեղեցիներ, դպրոցներ, հայերենի ուսուցման խմբակներ։ Ներկայումս Ուկրաինայում բնակվում է շուրջ 130 հազար հայ, ոչ պաշտոնական տվյալների հայերը Ուկրաինայում կազմում են 400 հազար մարդ։
Համավարակով պայմանավորված տնտեսական ճգնաժամն իր ազդեցությունն էր թողել նաև հայ-ուկրաինական առևտաշրջանառության վրա։ Բացի այդ, ուկրաինական գրիվնայի շարունակական արժեզրկման պայմաններում հայկական ապրանքները կորցրել են իրենց մրցունակությունը Ուկրաինայի շուկայում։Ցավալի է նշել, որ վերջին տարիներին Ուկրաինայի կառավարության ծայրահեղ լիբերալ տնտեսական քաղաքականությունն ուղղակի ոչնչացրեց մեծ ճանաչում և կարողություն ունցեող արդյունաբերության ոլորտը։
2021 թվականին Ուկրաինայից Հայաստան է 143,2 մլն դոլար ապրանք, որը նախորդ տարվա համեմատ ավել է 19,5 մլն դոլարով կամ 15,7 տոկոսով։ Ուշագրավ է, որ այս նույն ժամանակահատվածում Հայաստանից արտահանումն Ուկրաինա նվազել է 800 հազար դոլարով կամ 3,1 տոկոսով՝ կազմելով 25,6 մլն դոլար։ Այսինքն՝ Ուկրաինայից ներկրումը շուրջ 6 անգամ գերազանցում է մեր արտահանմանը։
Խիստ մտահոգիչ է, որ ռուս-ուկրաինական ռազմական հակամարտության ձգվելու և խորանալու դեպքում Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև առևտաշրջանառությունը զգալի կորուստներ կունենա, և կողմերը պետք է քայլեր ձեռնարկեն բացասական հետևանքները մեղմելու ուղղությամբ։
Հարկ է նշել, որ Հայաստանից Ուկրաինա է արտահանվում հետևյալ ապրանքները՝ կոնյակ, գինի, սիգարետ, պղնձի թափոն, սարքավորումներ, լամպեր, քաղցրավենիք և այլն։
Միաժամանակ, Ուկրաինայից Հայաստան է ներկրվում հետևյալ ապրանքները՝ սառեցված տավարի միս, հավի միս, խտացրած կաթ, կարագ, մարգարին, ընկույց, շաքարավազ, հրուշակեղեն, սիգարետ, անվադողեր, թուղթ, հրակայուն աղյուսներ, երկաթից կիսապատրաստուկներ, գլանակներ, ամրաններ, պոմպեր, խցաններ, էլեկտրական սարքավորումներ և այլն։
Ուկրաինայից ներկրվող ապրանքները մեծ մասնաբաժին չունեն մեր շուկայում, սակայն դրանց մատակարարումների դադարեցումը կարող է էականորեն ազդել այդ շուկաների գների վրա։
Տնտեսական իրավիճակը ամբողջությամբ փոխվեց 2014 թվականին, երբ Հայաստանն անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը, իսկ Ուկրաինան որոշեց շարունակել եվրոասոցացման ճանապարհը։ Չնայած Ռուսաստան-Ուկրաինա խորացող հակամարտությանը՝ Հայաստանը շարունակել է առևտրատնտեսական սերտ կապեր պահել ուկրաինական կողմի հետ։ Դրան, անշուշտ, նպաստել է ուկրաինահայությունը, ովքեր ակտիվ տնտեսական, քաղաքական և մշակութային ներգրավածություն ունեն Ուկրաինայում։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո և 1990-ական թվականների Արցախյան հակամարտության տարիներին հազարավոր հայաստանցիներ և ադրբեջանահայեր բնակություն հաստատեցին Ուկրաինայի արդյունաբերական և ծովափնյա քաղաքներում։ Ուկրաինայի գրեթե բոլոր խոշոր քաղաքներում հիմնվել են հայկական մշակութային ընկերություններ, եկեղեցիներ, դպրոցներ, հայերենի ուսուցման խմբակներ։ Ներկայումս Ուկրաինայում բնակվում է շուրջ 130 հազար հայ, ոչ պաշտոնական տվյալների հայերը Ուկրաինայում կազմում են 400 հազար մարդ։
Համավարակով պայմանավորված տնտեսական ճգնաժամն իր ազդեցությունն էր թողել նաև հայ-ուկրաինական առևտաշրջանառության վրա։ Բացի այդ, ուկրաինական գրիվնայի շարունակական արժեզրկման պայմաններում հայկական ապրանքները կորցրել են իրենց մրցունակությունը Ուկրաինայի շուկայում։Ցավալի է նշել, որ վերջին տարիներին Ուկրաինայի կառավարության ծայրահեղ լիբերալ տնտեսական քաղաքականությունն ուղղակի ոչնչացրեց մեծ ճանաչում և կարողություն ունցեող արդյունաբերության ոլորտը։
2021 թվականին Ուկրաինայից Հայաստան է 143,2 մլն դոլար ապրանք, որը նախորդ տարվա համեմատ ավել է 19,5 մլն դոլարով կամ 15,7 տոկոսով։ Ուշագրավ է, որ այս նույն ժամանակահատվածում Հայաստանից արտահանումն Ուկրաինա նվազել է 800 հազար դոլարով կամ 3,1 տոկոսով՝ կազմելով 25,6 մլն դոլար։ Այսինքն՝ Ուկրաինայից ներկրումը շուրջ 6 անգամ գերազանցում է մեր արտահանմանը։
Խիստ մտահոգիչ է, որ ռուս-ուկրաինական ռազմական հակամարտության ձգվելու և խորանալու դեպքում Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև առևտաշրջանառությունը զգալի կորուստներ կունենա, և կողմերը պետք է քայլեր ձեռնարկեն բացասական հետևանքները մեղմելու ուղղությամբ։
Հարկ է նշել, որ Հայաստանից Ուկրաինա է արտահանվում հետևյալ ապրանքները՝ կոնյակ, գինի, սիգարետ, պղնձի թափոն, սարքավորումներ, լամպեր, քաղցրավենիք և այլն։
Միաժամանակ, Ուկրաինայից Հայաստան է ներկրվում հետևյալ ապրանքները՝ սառեցված տավարի միս, հավի միս, խտացրած կաթ, կարագ, մարգարին, ընկույց, շաքարավազ, հրուշակեղեն, սիգարետ, անվադողեր, թուղթ, հրակայուն աղյուսներ, երկաթից կիսապատրաստուկներ, գլանակներ, ամրաններ, պոմպեր, խցաններ, էլեկտրական սարքավորումներ և այլն։
Ուկրաինայից ներկրվող ապրանքները մեծ մասնաբաժին չունեն մեր շուկայում, սակայն դրանց մատակարարումների դադարեցումը կարող է էականորեն ազդել այդ շուկաների գների վրա։
ამავე კატეგორიაში
სხვა სიახლეები
კვირის პოპულარული
ამინდის პროგნოზი
აბრეშუმის გზა
ხალხის აზრით
პარტნიორი მედიასაშუალებების მასალები
საინფორმაციო გამოშვება
რეგიონი
ამინდი
ახალციხე
9
°C
ახალქალაქი
7
°C
ასპინძა
7
°C
ადიგენი
15
°C
ბორჯომი
10
°C
თბილისი
16
°C
აბასთუმანი
6
°C
ბაკურიანი
5
°C
ნინოწმინდა
7
°C
ვალუტა
AMD
1000
7.1187
EUR
1
3.1202
RUB
100
3.4423
TRY
1
0.0696
USD
1
2.7315
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.
ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.
The views, opinions and statements expressed by the author/authors and those providing comments are theirs only and do not necessarily reflect the position of the Foundation or the Center. Therefore, the Open Society Georgia Foundation and Georgian Center for Strategy and Development are not responsible for the content of the information material.
