ადამიანების შეხედულებების შეცვლის მიზნით დეზინფორმაციის გამოყენება დემოკრატიული ქვეყნებისათვის მზარდ რისკებს შეიცავს.

ამ ფენომენის მომძლავრება საზოგადოებას ძვირად უჯდება - მოქალაქეებს, რომლებიც ცრუ ინფორმაციის წყაროს ლეგიტიმურად მიიჩნევენ, ექმნებათ არასწორი წარმოდგენები სხვადასხვა საკითხებზე, რამაც, თავის მხრივ, შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას მაღალკვალიფიციური კანდიდატების არჩევის დემოკრატიულ პროცესს. ამავდროულად, რიგითი მომხმარებელი შესაძლოა უფრო სკეპტიკური გახდეს სანდო მედიასაშუალებების მიმართ, იმდენად, რამდენადაც ცრუ მედია პროდუქტი და სანდო მედია ერთსა და იმავე სიბრტყეში სულ უფრო მეტად განიხილება. მნიშვნელოვანია თითოეულ მოქალაქეს კარგად ესმოდეს ეთიკური და სანდო ჟურნალისტიკის მნიშვნელობა და ადვილად შეეძლოს რეალური ამბების და დეზინფორმაციის ერთმანეთისგან განსხვავება.

ცრუ ინფორმაციის მზარდი გავლენა აიხსნება და არსებითად დაკავშირებულია მედია ტექნოლოგიების ცვლილებებთან. ერთი მხრივ, მედია ბაზარზე შესვლის ბარიერები ელვის სისწრაფით მცირდება - რადგან გამარტივდა როგორც ვებ-გვერდების შექმნა, ასევე ვებ კონტენტით სარგებლის მიღება სარეკლამო პლატფორმების მეშვეობით. მეორე მხრივ, სოციალური მედია ხელს უწყობს დეზინფორმაციის გავრცელებას, რადგან, შესაძლებელს ხდის მომხმარებელთა შორის ნებისმიერი ინფორმაციის გაცვლას ფილტრაციის, გადამოწმებისა თუ რედაქტირების გარეშე.

იმ ფონზე, როცა ტრადიციული მედია კომპანიები გადარჩენისთვის იბრძვიან და ახალ ბიზნეს მოდელებს ეძებენ შემცირებული სარეკლამო შემოსავლებისა და მკითხველთა რიცხვის კლების პირობებში, ინტერნეტ პლატფორმები, როგორიცაა Google და Facebook, ერთგვარ გავლენიან რედაქტორებად გარდაიქმნენ. ისინი აკონტროლებენ მომხმარებელთათვის მიწოდებული ინფორმაციის ნაკადს ალგორითმების მეშვეობით, რომლებიც უპირატესობას ანიჭებენ ისეთ პოსტებს, რომლებიც უფრო მეტ გამოხმაურებას იწვევს - ანუ ახალისებენ ზუსტად იმ ეფექტს, რა მიზნითაც იქმნება მცდარი ინფორმაცია. 

საინტერესოა, რომ არჩევნების პერიოდში დეზინფორმაციის გავრცელებასთან თითქმის ყოველთვის რუსეთის კავშირები იკვეთება. საფრანგეთში, ნიდერლანდებში, დიდ ბრიტანეთსა და აშშ-ში, ამომრჩევლის არჩევანზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით განხორციელებული თავდასხმებისა და ცრუ ინფორმაციის უკან, ძირითადად, კრემლთან დაკავშირებული ჰაკერები და სავარაუდოდ რუსული წარმომავლობის მქონე ფეისბუქ მომხმარებლები იკვეთებიან, რომლებმაც ამომრჩეველზე მიმართულ პოლიტიკურ რეკლამაზე სერიოზული თანხა დახარჯეს.

ონლაინ სივრცეში დეზინფორმაციასთან გამკლავების გამოწვევის საპასუხოდ, სხვადასხვა აქტორების ძალისხმევით, მითების მყისიერად დასამსხვრევად წინასაარჩევნო პერიოდში ფაქტების გადამოწმების არაერთი პროგრამა ამოქმედდა. 

ბოლო პერიოდში დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ-ერთ გზად ასევე განიხილავენ მარეგულირებელი ჩარჩოს ჩამოყალიბებას, რომელიც ონლაინ პლატფორმებს მათ მიერ შექმნილი ინფორმაციის შინაარსზე უფრო მეტ პასუხისმგებლობას დააკისრებს. უნდა აღინიშნოს, რომ ცრუ ინფორმაცია, როგორც ასეთი, რაოდენ დამაზიანებელიც არ უნდა იყოს, არ არის უკანონო. შესაბამისად, შეუძლებელია მათი გავრცელების გამო პასუხისმგებლობა დაეკისროს კონკრეტულ ადამიანს თუ ონლაინ პლატფორმას, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მსგავსი ინფორმაცია შეიცავს სიძულვილის ენის, ძალადობის წაქეზების, საავტორო უფლებების დარღვევის ან ცილისწამების ელემენტებს.

აღსანიშნავია ევროკომისიის რამდენიმე ინიციატივა, რომლებიც მიზნად ისახავს ონლაინ პლატფორმების მიერ სიძულვილის ენის შემცველი შინაარსის სწრაფ აღმოჩენას და წაშლას (აუდიოვიზუალური მედია სერვისების შესახებ დირექტივა და ინტერნეტში უკანონო სიძულვილის ენასთან ბრძოლის ქცევის კოდექსი). ევროკავშირის მიერ შექმნილი სტრატეგიული კომუნიკაციების სამუშაო ჯგუფი, შეზღუდული ადამიანური და ფინანსური რესურსების მიუხედავად, ასევე მიზნად ისახავს დეზინფორმაციის მზარდი ტალღისა და ევროკავშირის საწინააღმდეგო პროპაგანდისთვის წინ აღდგომას.

აუცილებელია, არალეგალური კონტენტის წაშლის ვალდებულება შესაბამისი სასამართლო ზედამხედველობისა და გამჭვირვალე ანგარიშვალდებულებას დაექვემდებაროს, რათა კერძო გადაწყვეტილებებით თავიდან იქნას აცილებული ონლაინ პლატფორმების მიერ საკუთარი გაუმჭვირვალე სარედაქციო პრაქტიკისა და მოხმარების წესების მეშვეობით მილიარდობით მომხმარებლის კონტენტის მართვა. 

წერილის ავტორია ვიტორია ძანელატი – "სამართლიანი არჩევნების" სტაჟიორი ლაციოდან, რომელიც ამ ეტაპზე საკუთარ კვლევით პროექტზე მუშაობს.