Սամցխե-Ջավախքում հիմնադրվեց «Ընկերություն և միասնություն» հասարակական կազմակերպությունը: «Ընկերություն և միասնություն» կազմակերպության բացման հետ մեկտեղ, Ախալցիխե հյուրընկալեց «Ռուս և վրացի մարդկանց միասնության» տնօրենը: Օլեգ Սանդրոշվիլիի և Վլադիմեր Խոմերիկի հայտարարությամբ, Վրաստանը Ռուսաստանի հետ երկզրույց պետք է սկսի, որպեսզի պետությունը կարողանա հետ վերադարձնել կորցրած տարածքները:

Վերջին ժամանակահատվածում, ռուսական ուժի գործունեությունը, տարբեր արդյունքներում հետք է թողել: Սամցխե-Ջավախքում ստեղծվեց հասարակական կազմակերպություն՝ «Ընկերություն և միասնություն»:

Կազմակերպության ղեկավար՝ Օլեգ Սանդրոշվիլին տարբեր ժամանակներում քաղաքական կուսակցության ներկայացուցիչ էր: 2013-2014 թվականներին ղեկավար էր Ախալցիխեի Սակրեբուլոում: Իսկ այսօր ասում է, որ Խոմերիկի հետ համագործակցել որոշել է ռուսերի հետ հարաբերությունների կարգավորման համար:

«Մեր կողմից ուսումնասիրվեց ոչ միայն մեր տարածաշրջաններում, այլև Շիդա Քարրթլիի տարածաշրջանում, եղա այնտեղ և նույնպես ստեղծվեց հասարակական կազմակերպություն: Ուսումնասիրում էինք խնդիրները, որոնք անհանգստացնում էին տեղացիներին, Ուզում ենք, որ այն սերունդը, որը հիշում է հին և լավ օրերը, բարի հիշողությունները, եթե հնարավոր էր ջնջել, ապա ինչու՞ հնարավոր չէ վերականգնել: Աբխազիայի և Սամաչաբլոյի հարաբերությունների պարզման բանալին ոչ թե երկու տարածքներում է, այլ այս դեպքում Ռուսաստանի մոտ է: Սա է իրականությունը, որից չենք կարող փախչել»,- ասում է Օլեգ Սանդրոշվիլին:

«Ընկերություն և միասնություն» կազմակերպության ստեղծման հետ կապված, տարածաշրջան երկօրյա այցով հյուրընկալեց «Ռուս և վրացի մարդկանց միասնության հիմնադրամի» նախագահը: Վլադիմեր Խոմերիկը համակարծիք մարդկանց հետ տարածաշրջանի տարբեր գյուղերի բնակչության համար հանդիպումներ անցկացրեց: Ասում է, որ բնակչությունը ցանկանում է Ռուսաստանի հետ երկզրույց ունենալ: Դեռ ավելին, համարում է, որ Աբխազիայի և Սամաչաբլոյի օկուպացիայով, Ռուսաստանը Վրաստանի այս տարածքները պահպանել է:

«Երբ հարցնում են, օկուպանտ է՞ թե ոչ Ռուսաստանը, ինչու՞ ներխուժեց մեր տարածք, պատասխանում եմ, ինչպես իմ լավ ընկերն ասեց – Սրանով նա պահպանեց մեր տարածքները:Ռուսաստանը որ չմտներ և չդադարեցներ այնտեղի իրավիճակը, ի՞նչ կաներ աբխազը և ու՞ր կգնար, մենակ որ մնար կտեսնեյինք: Կամ Թուրքիա կգնար, կամ մեկ այլ տեղ: Ռուսաստանը պահպանեց մեր այս տարածքները և մենք, այսօր դեռ հնարավորություն ունենք, որ այս երկզրույցը շարունակենք և հետ վերադարձնենք մեր տարածքները»,- հայտարարում է Վլադիմեր Խոմերիկը:

Սամցխե-Ջավախքում բնակվող 81 089 էթնիկ հայերից, վրաց լեզվին ազատ տիրապետում են միայն 16 676-ը: Պետական լեզուն լիարժեք չեն տիրապետում 57 132 ազգությամբ հայ մարդիկ: Այս տեղեկությունը տեղադրված է Վրաստանի վիճակագրության ազգային գործակալության կայք-էջում: Ոչ վրացալեզու հասարակության տեղեկության հիմնական աղբյուրը ռուսական և հայկական հեռուստաալիքներն է: Բնակչության հետ հանդիպման ժամանակ, ասում է, որ Վրաստանը ի նկատի պետք է ունենա Ռուսաստանի հետաքրքրություններն ու խելացի պետք է վարվի:

«Եթե դու սկսես Ամերիկայի հետ համագործակցել, այսինքն Ռուսաստանի թշնամու հետ, ռուսներին հայհոյես և տարբեր անիմաստ քաղաքականություն սկսես, պարզ է, դա չեմ արդարացնում, բայց Ռուսաստանն ունի իր հետաքրքրոթյունները, որոնք պետք է հաշվի առնել: Մենք պետք է 2-3 անգամ ավելի խելացի լինենք, քանի որ փոքր պետություն ենք և չպետք է կորցվենք մեծ պետության դեմ»,- հայտարարում է Վլադիմեր Խոմերիկը:

«Ռուսաստանը այն պետությունն էր, որը Գիորգևյան դաշնագրից հետո, էլ ավելի բաժանեց Վրաստանը: Այն մարդիկ, ովքեր կողմ են Ռուսաստանին և լացում են Խորհրդային Միության հուշերով, միգուցե կարողանան բացարտել, թե ինչպե՞ս տեղափոխվեց Տաո-Կլարջեթին Ղրիմ, ի՞նչ պատահեց այն ժամանակ, երբ Տոտլեբենը Իրակլի արքային թողեց Ածղուրի մոտ և ինչու՞ են կարծում, որ Ռուսաստանը փրկիչ է: Ինչու՞ են այսպես ազատ ընթանում ռուսական քարոզչությունները մեր պետությունում, ինչու՞ է Ռուսաստանի գովազդի համար ծախսվում վրացական փողը - երևի նրա համար, որ խորհրդարանի գրասենյակում Ռուսաստանի քաղաքացի վարչապետներ ունենք»,- մտածում է «Դեմոկրատ մեսխերի միության» ղեկավար՝ Գիա Անդղուլաձեն: